Sắp có thêm quy chuẩn an toàn cho smartphone tại Việt Nam

Đây là yêu cầu trong thông tư 19 năm 2024 về ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia liên quan đến mức hấp thụ riêng (SAR) đối với thiết bị vô tuyến cầm tay và đeo trên cơ thể người. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/2/2025, áp dụng trong hoạt động thử nghiệm, chứng nhận và công bố hợp quy. Điện thoại di động mặt đất sẽ phải tuân thủ quy chuẩn về SAR trước khi lưu thông từ ngày 1/7, còn các thiết bị khác như laptop và tablet sẽ áp dụng từ 1/7/2027.

Tại hội nghị phổ biến và hướng dẫn thực hiện thông tư với các hãng như Apple, Samsung, các nhà phân phối thiết bị di động, đơn vị đo kiểm tại Việt Nam tuần này, Cục Tần số vô tuyến điện - Bộ Khoa học và Công nghệ giải thích việc để thời gian áp dụng dài hơn một năm nhằm tạo điều kiện cho các đơn vị chuẩn bị, tháo gỡ khó khăn trước khi áp dụng chính thức.

SAR (Specific Absorption Rate) là chỉ số phản ánh lượng năng lượng sóng vô tuyến mà cơ thể người hấp thụ khi tiếp xúc với thiết bị phát sóng, như điện thoại di động. Để đánh giá, các phòng thí nghiệm sẽ đo tại các vị trí tiếp xúc trực tiếp như vùng đầu, thân hoặc tay chân, với đơn vị là watt trên kilogram (W/kg).

Tại Việt Nam, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia không áp dụng giới hạn SAR trên toàn cơ thể, mà giới hạn SAR ở mức 2 W/kg với vùng đầu và thân, tính trung bình trên 10 g mô, và 4 W/kg đối với các chi như tay, chân. Phạm vi đo SAR được áp dụng trong dải tần từ 30 MHz đến 6 GHz, bao phủ hầu hết công nghệ vô tuyến phổ biến hiện nay.

Theo đại diện Trung tâm Kỹ thuật của Cục Tần số vô tuyến điện, việc đo kiểm SAR có đặc thù phức tạp và thời gian thử nghiệm kéo dài, do đó doanh nghiệp cần chủ động lên kế hoạch. Hiện Việt Nam có năm phòng thử nghiệm đáp ứng yêu cầu đo SAR theo quy chuẩn mới, sử dụng hệ thống đo hiện đại như robot và cảm biến trường điện từ hoặc công nghệ ma trận cảm biến. Trung tâm cũng làm việc với các đơn vị nhằm tối ưu quy trình, giảm số lần thử nghiệm dựa trên phân tích thiết kế và công nghệ truyền dẫn, thời gian đo được rút ngắn nhưng vẫn đảm bảo độ tin cậy.

Đại diện Cục Tần số cũng nhấn mạnh các bên, từ nhà sản xuất, đơn vị đo kiểm đến cơ quan quản lý nhà nước cần phối hợp chặt chẽ để đảm bảo việc áp dụng từ ngày 1/7 không gây ảnh hưởng đến việc đưa smartphone ra thị trường. Ngoài ra, cơ quan quản lý cũng sẽ xem xét thừa nhận các phòng thí nghiệm nước ngoài theo cơ chế MRA để giảm thiểu nguy cơ quá tải về thử nghiệm ở trong nước.

Việc có các quy chuẩn SAR được xem là bước tiến trong việc kiểm soát an toàn bức xạ vô tuyến, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm cho người dùng. Trước đây, smartphone tại Việt Nam phần lớn vẫn đáp ứng tiêu chuẩn an toàn quốc tế, nhưng việc kiểm soát chưa được chuẩn hóa hay bắt buộc đồng bộ.

Theo Trung tâm Kỹ thuật, trên thế giới, nhiều quốc gia và khu vực phát triển đã xây dựng tiêu chuẩn SAR nhằm kiểm soát mức phơi nhiễm sóng vô tuyến, đặc biệt với thiết bị sử dụng sát cơ thể như smartphone hay bộ đàm. Trong khu vực ASEAN, 9/10 quốc gia đã triển khai quản lý chỉ số này.

"Quy chuẩn SAR của Việt Nam được xây dựng hài hòa với thông lệ quốc tế, áp dụng giới hạn phơi nhiễm theo khuyến nghị và phương pháp đo theo tiêu chuẩn quốc tế", đại diện trung tâm cho biết.

Cùng với quy chuẩn về SAR (QCVN 134:2024/BTTTT), các doanh nghiệp cũng được hướng dẫn để đáp ứng quy chuẩn về tương thích điện từ trường đối với thiết bị đầu cuối và phụ trợ trong hệ thống thông tin di động (QCVN 86:2025/BKHCN)

Lưu Quý